Λεξικό ψυχολογίας
Προκειμένου να γίνουν πιο κατανοητές όσες έννοιες περιγράφονται σε αυτήν την ιστοσελίδα, επιλέξαμε να καταγράψουμε κάποιους βασικούς όρους ψυχολογίας, όπως περιγράφονται σε επιστημονικά βιβλία ψυχολογίας, δημιουργώντας τις συνθήκες για την πληρέστερη κατανόηση και εμβάθυνσή τους.
Όροι και επεξηγήσεις
- Άγχος: είναι το συναίσθημα το οποίο προκύπτει από μη εμφανείς συνθήκες επικείμενου πραγματικού ή φανταστικού κινδύνου.
- Ασυνείδητο: αφορά τα επίπεδα ψυχολογικής δραστηριότητας του νου στα οποία ο άνθρωπος δεν έχει συνειδητή πρόσβαση και επίγνωση που επηρεάζουν όμως τις συνειδητές σκέψεις, τα συναισθήματα και τις συμπεριφορές.
- Ατομική Ψυχολογία: αναφέρεται στην προσέγγιση του Άλφρεντ Άντλερ. Βασικοί πυλώνες της θεωρίας του: Ανήκειν, Άτομο: Όλον/ολιστική προσέγγιση, Κοινωνικό Ενδιαφέρον, Αίσθημα Κατωτερότητας-Ανωτερότητας, Τελολογική προσέγγιση: τέλος=σκοπός, Χρηστική προσέγγιση: τι χρήση κάνω αυτών που μου συμβαίνουν, Οικογενειακός Αστερισμός.
- Αυτοεκτίμηση: είναι ο βαθμός στον οποίο ένα άτομο εκτιμά, αποδέχεται και του αρέσει ο εαυτός του.
- Θεραπευόμενη/ος: το άτομο που αναζητά θεραπευτική βοήθεια από την/τον θεραπεύτρια/ή.
- Κλινική Θεραπεία: η Κλινική πράξη ή σύνολο κλινικών πράξεων, τεχνικών και θεωριών που στοχεύει στην μείωση ή την εξαφάνιση των συμπτωμάτων της νόσου από την οποία πάσχει ο ασθενής και τελικά, εάν αυτό είναι δυνατόν, την πλήρη εξάλειψη της νόσου.
- Κοινωνικός Λειτουργός: είναι απόφοιτος τμήματος κοινωνικής εργασίας ή κοινωνικής διοίκησης. Υποστηρίζει ευάλωτες κοινωνικές ομάδες προληπτικά ή στις δύσκολες στιγμές της ζωής όπως φτώχεια ή απώλεια στέγης.
- Νους: η αέναη ροή συνείδησης, οι προσωπικές εσωτερικές εμπειρίες των σκέψεων, των αντιλήψεων, των αναμνήσεων, των αισθήσεων, των κινήτρων και των συναισθημάτων του ανθρώπου.
- Όρια: η διάκριση πότε να λέμε “ναι” & πότε “όχι” προστατεύοντας τον εαυτό μας και τους άλλους.
- Πεποίθηση: μια σταθερή γνώση / γνώμη σχετικά με ένα αντικείμενο, γεγονός ή αντίληψη που χαρακτηρίζεται από μεγάλο βαθμό απολυτότητας.
- Προσωπικότητα: το χαρακτηριστικό ύφος ζωής που προκύπτει από τον συνδυασμό του τρόπου σκέψης, των συναισθημάτων και της συμπεριφοράς του κάθε ανθρώπου ως προς τη διαδικασία προσαρμογής στο περιβάλλον.
- Στάση Ζωής: μια ανθεκτική θετική ή αρνητική αξιολόγηση ενός αντικειμένου ή γεγονότος ή ατόμου.
- Στρες: η σωματική και ψυχολογική αντίδραση σε εσωτερικούς και εξωτερικούς ψυχοπιεστικούς παράγοντες.
- Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας: ασχολείται κυρίως με τη στήριξη, την ενδυνάμωση και επίλυση άμεσων προβλημάτων στη ζωή του ατόμου.
- Συνείδηση: η προσωπική συναίσθηση μέσα από την υποκειμενική εμπειρία του νου και του κόσμου στο παρόν, στο παρελθόν και στο μέλλον. Οι υποκειμενικές εμπειρίες της συνείδησης είναι: συνείδηση σκέψεων, συναισθημάτων, εικόνων, γεύσεων, ήχων, οσμών ή σωματικών αισθήσεων.
- Ψυχανάλυση: η θεραπευτική προσέγγιση η οποία επιδιώκει να φέρει το ασυνείδητο κομμάτι του ατόμου στο συνειδητό με σκοπό την κατανόηση και τη θεραπεία των ψυχικών διαταραχών.
- Ψυχαναλυτική Προσέγγιση: αναφέρεται στην προσέγγιση του Σίγκμουντ Φρόυντ. Βασικοί πυλώνες της θεωρίας του: Ενορμήσεις, Ναρκισσισμός, Εγώ-Υπερεγώ-Αυτό, Στάδια Ψυχοσεξουαλικής Ανάπτυξης, Μηχανισμοί Άμυνας.
- Ψυχή: η υπεύθυνη για τις ψυχολογικές διεργασίες της σκέψης και της βούλησης. Στην αρχαία ελληνική γλώσσα έχει πολλές ερμηνείες όπως η έδρα της θέλησης, των επιθυμιών και των πόθων, η πνοή, η αφηρημένη έννοια του πνεύματος του ανθρώπου, η ουσία της ζωής, κ.α.
- Ψυχίατρος: είναι απόφοιτος τμήματος ιατρικής με ειδικότητα στην ψυχιατρική. Διάγνωση και θεραπεία με τη συνταγογράφηση φαρμάκων. Εάν έχει κάνει κάποια ειδίκευση με ψυχοθεραπευτική προσέγγιση μπορεί να κάνει και ψυχοθεραπεία.
- Ψυχική Υγεία: η κατάσταση ενός ατόμου σε σχέση με την ψυχική και συναισθηματική του ευεξία. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, η ψυχική υγεία δεν προϋποθέτει μόνο την απουσία κάποιας ψυχικής διαταραχής αλλά ορίζεται ως η κατάσταση συναισθηματικής ευεξίας, όπου το άτομο συνειδητοποιεί τις δυνατότητές του, ανταπεξέρχεται στις φυσιολογικές πιέσεις της ζωής, ζει και εργάζεται παραγωγικά και αποδοτικά, συνάπτει εποικοδομητικές σχέσεις και νοιώθει ότι προσφέρει στο κοινωνικό σύνολο.
- Ψυχοδυναμική Ψυχοθεραπεία: οι θεραπευτικές προσεγγίσεις οι οποίες διερευνούν τη διαμόρφωση του ασυνείδητου, τις ψυχικές δυνάμεις, την προσαρμογή και τα κίνητρα των ανθρώπων ανατρέχοντας κυρίως στις παιδικές εμπειρίες του ατόμου.
- Ψυχοθεραπεία: η αλληλεπίδραση μέσα από τη θεραπευτική σχέση μεταξύ θεραπεύτριας/ή-θεραπευόμενης/ου όπου επιδιώκεται η επίτευξη συγκεκριμένων στόχων όπως η ευρεία ανάπτυξη του ατόμου και η πραγμάτωση των επιθυμητών αλλαγών στη ζωή του.
- Ψυχολογία: “ψυχή” & “λόγος”= μελετώ, είναι η ακαδημαϊκή και εφαρμοσμένη επιστήμη που μελετάει το νου και τη συμπεριφορά και εφαρμόζει τα πορίσματα των ερευνών για την επίλυση των δυσκολιών που αντιμετωπίζουν τα άτομα στην αλληλεπίδρασή τους με το περιβάλλον.
- Ψυχολόγος: ο ψυχολόγος είναι απόφοιτος τμήματος ψυχολογίας που δραστηριοποιείται στην έρευνα, στη διδασκαλία ή στην κλινική εφαρμογή, με επιπλέον ειδίκευση σε τομείς της ψυχολογίας όπως Κλινική Ψυχολογία, Συμβουλευτική Ψυχολογία, κ.α. Για να ασκήσει ψυχοθεραπεία προϋποθέτει τη γνώση και εφαρμογή συγκεκριμένης προσέγγισης σε αναγνωρισμένο κέντρο εκπαίδευσης 3-4 χρόνια. Απαιτείται άδεια ασκήσεως επαγγέλματος από το κράτος, πρακτική άσκηση, εποπτεία και προσωπική θεραπεία. Ασχολείται με την μελέτη, την κατανόηση, την ερμηνεία των ψυχικών φαινομένων και τις εκδηλώσεις φυσιολογικής ή παρεκκλίνουσας συμπεριφοράς ατόμου ή ομάδας.
- Ψυχοσωματική νόσος: μια αλληλεπίδραση μεταξύ νου και σώματος, η οποία μπορεί να προκαλέσει νόσο.
Καλύτερη ψυχική υγεία, καλύτερα βιωμένη ζωή
Ένα φυτό για ν’ αναπτυχθεί και ν’ ανθίσει χρειάζεται ήλιο και νερό. O άνθρωπος διαθέτοντας την ψυχική δύναμη να αλλάξει και να ανθίσει στη ζωή του, χρειάζεται την κατάλληλη φροντίδα και υποστήριξη.